Geplaatst door:
Bron: LPN, 10 november 2009

Het is tijd om als gemeenteraad met de behandeling van de Programmabegroting 2010-2013 de balans op te maken van het in de afgelopen vier jaar gevoerde beleid.

In deze periode is eigenlijk opvallend weinig door dit college zelf geïnitieerd en tot stand gebracht. De ambities waren wel in het collegeprogramma verwoord, want het kreeg als titel 'En... nu doorpakken!' mee. Op papier is inderdaad het nodige aan beleidsnota's en rapportages geproduceerd, maar wat heeft dit college nu zelf concreet gepresteerd?

Het forceren van de bouw van Centrum-West door bouwbedrijf ABB, waartoe de gemeenteraad vorige maand door dit college werd verleid, kan worden beschouwd als een wanhoopspoging om onze inwoners nog wat daadkracht te tonen. Daarvoor was wel een gemeentegarantie nodig van € 26,5 miljoen. Geen bank bleek bereid om de projectfinanciering voor eigen risico te verschaffen, ondanks afnamegaranties van woningbouwcorporatie Vestia.
Eindelijk, na ruim 10 jaar, wordt het centrum van Pijnacker dus afgebouwd. LPN stemde als enige partij tegen omdat belastinggeld van onze inwoners niet op het spel mag worden gezet om commercieel vastgoed te ontwikkelen. Daartoe moest het door de gemeenteraad in 2005 goedgekeurde Beleidskader Gemeentegaranties Geldleningen op oneigenlijke wijze worden toegepast. In feite is hier sprake van ondergraving van het toezicht op de rechtmatigheid van uitgaven.

Hoe gek je het als verantwoordelijk wethouder hier kan maken, toonde Oudhof aan in zijn reactie op onze tegenstem. Volgens hem mag LPN aan zijn achterban en ook de middenstand van Pijnacker gaan uitleggen waarom wij het niks vinden dat de mensen in Pijnacker een fatsoenlijk winkelcentrum krijgen.
Beste wethouder, het is aan u om de inwoners van Pijnacker uit te leggen waarom wisselende coalities van VVD, CDA en PvdA er in ruim 10 jaar niet in zijn geslaagd het centrum af te bouwen en daarbij een negatieve grondexploitatie hebben veroorzaakt van € 12,2 miljoen ultimo dit jaar. Voorwaar een knappe prestatie voor zo'n relatief klein gebied in het centrum.
Overigens, onze inwoners zijn de afgelopen jaren inmiddels gewend aan het gebrek aan winkels in het centrum en hebben hun koopgedrag daaraan al lang aangepast. En over welke middenstand uit Pijnacker, die zoveel geduld heeft moeten opbrengen, heeft de wethouder het eigenlijk?

Ten slotte betwijfelen wij of de door de gemeente toegezegde garantie ABB definitief over de streep zal trekken om met de bouw een begin te maken. Al 5 jaar heeft dit bouwbedrijf alle gelegenheid gekregen om te beginnen, en telkens waren er obstakels en vertragingen. Heeft de gemeentegarantie voor ABB nu ineens de weg vrij gemaakt voor de start van de bouw onder de huidige moeilijke marktomstandigheden?
LPN wacht met belangstelling het moment af waarop de feestelijke ondertekening van de contracten gaat plaatsvinden.

AckersWoude, het voormalige Klapwijk-Noord, is nog een voorbeeld van een grondexploitatie, die VVD en CDA door de raad hebben gedrukt in een vlaag van daadkracht. Hoewel dit gebied volgens de planning eerst omstreeks 2015 of later voor ontwikkeling in aanmerking zou komen, deed zich enige jaren geleden een unieke kans voor deze lokatie te verwerven. Vanwege de hoge risico's was LPN ook tegen deze grondexploitatie. Naar nu blijkt zijn de gronden in de top van de markt aangekocht. Ook hier stelt het college zich op het standpunt dat de markt met behulp van een zogenaamde PPS-constructie de ontwikkeling van dit gebied tot stand moet brengen.
Maar wat blijkt nu? AckersWoude komt niet van de grond, terwijl ook hier de gemeente marktpartijen, waaronder ABB, steunt met een zeer omvangrijke garantie (de omvang ervan wordt daarom geheim gehouden). Hoewel ook in dit geval het Beleidskader Gemeentegaranties Geldleningen van toepassing is, meende dit college te kunnen volstaan met het ter inzage leggen van een kopie van de garantiestelling in het kader van de actieve informatieplicht. Naar ons oordeel is in dit geval eveneens sprake van een onrechtmatig verstrekte garantiestelling.

Nu de ontwikkeling van AckersWoude met een groot aantal jaren dreigt te vertragen en de (grond)opbrengsten onder druk staan door de crisis op de woningbouwmarkt, is volgens LPN het moment aangebroken de PPS-constructie kritisch te evalueren en desnoods te ontbinden. Als ABB financieel niet draagkrachtig genoeg blijkt om het centrum van Pijnacker af te bouwen, is dit bouwbedrijf als belangrijkste partner in de PPS-constructie van geen waarde meer.

Waarom LPN zich zorgen maakt over de grondexploitaties, komt voort uit de omvang van het totale bedrag waarover onze gemeente grote financiële risico's loopt. Inclusief de hiervoor genoemde garanties omvat het totale bedrag van de grondexploitaties ca. € 190 miljoen, ten opzichte van onze kernbegroting van ca. € 96 miljoen. Hierbij wordt het risico van een gedeeltelijk verlies van onze vordering op Landsbanki van € 12 miljoen nog buiten beschouwing gelaten.

Er wordt in de loop van 2011 een voorzichtig herstel van de woningmarkt verwacht, dat een jaar later zal doorwerken in nieuwbouwactiviteiten. Dit economisch herstel zal hopelijk enigszins gelijk opgaan met de € 35 miljard, die de Rijksoverheid vanaf 2011 moet gaan bezuinigen op grond van een brede herwaardering. Op tal van terreinen zal naar verwachting ca 20% op begrotingen worden gekort. Ook de gemeenten worden onvermijdelijk bij deze bezuinigingen betrokken. Dus er ligt een forse krimp op de uitkeringen van het Gemeentefonds in het verschiet.
Bovendien zal de staatsschuld ook omlaag moeten worden gebracht.

In dit licht bezien heeft LPN zich verwonderd over de opstelling van dit college. In de Kadernota werd uitgegaan van een continuering van het bestaande beleid, terwijl de Landsbanki-affaire toch al een duidelijk signaal gaf van diepingrijpende financieel-economische veranderingen. LPN heeft toen tezamen met Groen Links een amendement ingediend om op basis van een Quick Scan de investeringen te heroverwegen, met als doel een sluitende meerjarenbegroting en een sterke vermogenspositie voor de jaren 2010-2013.

LPN complimenteert de ambtenaren, die deze exercitie hebben doen uitmonden in de thans voorliggende begroting, maar vooral met de Heroverweging Investeringsplanning 2010-2013.
Daarin zijn al beduidende besparingen verwerkt, zoals die met de clustering van de welzijnsvoorzieningen AckersWoude, Pijnacker-Noord en Centrum kunnen worden gerealiseerd.
Met het voorstel om de in de Heroverweging opgenomen investeringsplanning integraal goed te keuren, is LPN het totaal niet eens.

Begin volgend jaar doet onze externe accountant verslag van zijn onderzoek naar het complex van grondexploitaties. Daarbij zal hij in het bijzonder aandacht schenken aan de waardering van gronden en onderhanden werken. Dan weten wij als raad meer over mogelijke tegenvallers die noodzaken tot het treffen van voorzieningen.
Tegen die tijd weten wij waarschijnlijk ook meer van de door de Rijksoverheid voorgestelde bezuinigingen om de rijksbegroting in evenwicht te brengen.
Wij stellen voor tot die tijd te wachten met de integrale besluitvorming over de Heroverweging Investeringsplanning 2010-2013.
Thans gaan wij daarom alleen akkoord met de doorgang van de wettelijke verplichte investeringen (1) en de investeringen op basis van een convenant (2).

Onze gemeente zal naar onze mening de algemene en overige reserves voorlopig zo veel mogelijk ongemoeid moeten laten om grote onzekerheden over onze grondexploitaties en de uitkeringen uit het Gemeentefonds het hoofd te kunnen bieden.
Bovendien moeten wij rekening houden met andere gevolgen van de crisis, zoals meer bijstandsuitkeringen, lagere belastinginkomsten, dividenden en leges.

Wat LPN hiermede wil voorkomen is, dat de lokale lasten voor onze inwoners noodgedwongen moeten stijgen. Eigenlijk, zoals wij de vorige maal hebben aangegeven, zouden deze lasten voor onze inwoners moeten dalen. Een groeiend aantal mensen heeft al moeite om hun rekeningen te betalen. Dat zal volgend jaar nog erger worden.

De volgende gemeenteraad zal zich genoodzaakt zien tot het maken van veel scherpere keuzes. Dat dwingt onvermijdelijk tot het voeren van een kerntakendiscussie. Overigens heeft LPN al bij herhaling hiervoor gepleit.
Daarvoor is een goede reservepositie voor een beheerste aanpassing van onze gemeentebegroting aan de nieuwe realiteit onontbeerlijk. Wij roepen de fracties dan ook op ons standpunt over te nemen en te wachten tot begin volgend jaar met het maken van definitieve keuzes over de Heroverweging Investeringsplanning.

LPN,
10 november 2009